Jak przestawić okna na zimę - krok po kroku z testem kartki
Przestawienie okien na zimę to obrócenie mimośrodowych rolek ryglujących na krawędzi skrzydła tak, żeby po zamknięciu skrzydło mocniej dociskało uszczelkę do ramy. Robisz to przy otwartym oknie, zwykle kluczem imbusowym 4 mm albo szczypcami, a efekt sprawdzasz testem kartki. Ma to sens tylko wtedy, gdy uszczelki są jeszcze elastyczne, a skrzydło nie ociera o ramę i nie opada.
Co naprawdę zmienia tryb zimowy
Gdy przekręcasz klamkę do pozycji zamkniętej, listwa okucia przesuwa rolki ryglujące, nazywane też grzybkami albo czopami, za zaczepy przykręcone do ramy. Zaczepy dociągają skrzydło i ściskają uszczelki. Rolka jest osadzona mimośrodowo, czyli jej oś obrotu nie leży na środku, więc obracając ją, decydujesz, jak mocno zaczep dociśnie skrzydło.
Tryb zimowy oznacza po prostu mocniejszy docisk, a przestawianie rolek jesienią i wiosną to właśnie tak zwana regulacja okien zima-lato. Uszczelka jest bardziej ściśnięta, więc przez styk skrzydła z ramą przecieka mniej zimnego powietrza. Różnica między skrajnymi ustawieniami to ułamki milimetra albo pojedyncze milimetry. Najbardziej przydaje się w wysokich blokach wystawionych na wiatr znad zatoki, takich jak falowce na Przymorzu, bo wiatr mocniej wciska powietrze w każdą nieszczelność.
Czego regulacja nie zrobi:
- nie naprawi spłaszczonej ani popękanej uszczelki, a mocniejszy docisk tylko przyspieszy jej zużycie,
- nie uszczelni szpar między ramą a murem, bo to zadanie pianki i taśm montażowych,
- nie ogrzeje szyby, więc nie zatrzyma skraplania pary na szkle.
Pamiętaj też o drugiej stronie medalu. Szczelniejsze okno wpuszcza mniej powietrza, a w blokach z wentylacją grawitacyjną, na przykład w wielkiej płycie na Zaspie, powietrze wyciągane kratkami w kuchni i łazience musi skądś napłynąć. Jeśli po regulacji szyby zaczną parować, nie zamykaj nawiewników, tylko sprawdź, co pomaga na zaparowane okna w domu.
Sezonowe przestawianie nie jest obowiązkowe. Jeśli w pozycji neutralnej okno nie przepuszcza powietrza, a test kartki wypada dobrze, możesz zostawić je tak, jak jest.
Jak rozpoznać rolki i ich oznaczenia
Regulacja okien PCV na zimę zaczyna się od rozpoznania rolek. Otwórz skrzydło na oścież i obejrzyj jego krawędź od strony klamki, a potem górę i dół. Rolki ryglujące to wystające z listwy okucia elementy w kształcie walca, grzybka albo owalu. W małym oknie jest ich kilka, w wysokim oknie balkonowym więcej. Po stronie zawiasów docisk ustawia się na zawiasach i rozwórce - to osobna regulacja, opisana w instrukcji okuć.
Producenta okuć zwykle rozpoznasz po nazwie wybitej na elementach okucia: na rozwórce w górnej części skrzydła, na zawiasach albo na zaczepach w ramie. W polskich oknach najczęściej trafisz na Roto, Winkhaus, Siegenia, MACO lub GU. Jeśli masz instrukcję obsługi od producenta okien, zajrzyj do niej przed regulacją, bo opisuje dokładnie Twój model.
Najczęstsze rodzaje rolek
- Okrągła rolka z gniazdem na klucz. Ma kropkę, kreskę albo nacięcie, które pokazuje położenie mimośrodu. Obracasz ją kluczem imbusowym, najczęściej 4 mm, a pół obrotu przeprowadza ją od najsłabszego do najmocniejszego docisku.
- Owalna rolka bez gniazda. Obracasz ją szczypcami. Ustawiona dłuższą osią w poprzek profilu, czyli od strony pokoju w stronę ulicy, dociska mocniej, a ustawiona wzdłuż krawędzi skrzydła - słabiej.
- Ośmiokątny grzybek ryglujący. Ma go okucie Winkhaus activPilot. Producent podaje, że docisk zmienia się przez przekręcenie grzybka (winkhaus.pl).
- Sworzeń samoregulujący. Tu nie ma czego przestawiać. MACO deklaruje, że sworzeń Multi-Matic i.S. IQ sam ustawia się we właściwej pozycji i nie wymaga ponownej regulacji (maco.eu).
- Stały czop bez regulacji. Spotkasz go w starszych lub prostszych oknach. Lepszą szczelność da wtedy tylko wymiana uszczelki.
Co oznacza kropka na rolce
Znacznik pokazuje, w którą stronę przesunięty jest mimośród. Najczęściej spotkasz zasadę: znacznik od strony pokoju oznacza docisk mocny (zima), od strony ulicy - słaby (lato), a ustawiony pośrodku - neutralny. Nie każdy producent znakuje rolki tak samo, dlatego kierunek zawsze potwierdzasz oporem klamki i testem kartki, a nie samym schematem z internetu.
Przestawienie okna krok po kroku
Przygotuj klucz imbusowy 4 mm (najwygodniejszy jest w kształcie litery L), szczypce do rolek bez gniazda, ściereczkę, kartkę papieru i olej lub smar do okuć bez kwasów i żywic. Szczęki szczypiec owiń taśmą, żeby nie porysować powłoki rolki.
- Otwórz skrzydło rozwiernie i zrób telefonem zdjęcie każdej rolki. W razie wątpliwości wrócisz do ustawienia wyjściowego.
- Przetrzyj okucie i uszczelkę wilgotną ściereczką. Piasek utrudnia obracanie rolek, a w mieszkaniach blisko plaży, w Jelitkowie, Brzeźnie czy Orłowie, na okuciach osadza się też sól z morskiego powietrza.
- Obróć jedną rolkę w stronę mocniejszego docisku. Wsuń klucz do końca gniazda i kręć spokojnie, bez szarpania. Jeśli rolka stoi, nie dokładaj siły dźwignią, bo wyrobisz gniazdo.
- Zamknij okno i porównaj opór klamki. Ma iść wyraźnie ciężej, ale nadal płynnie, jedną ręką. Jeśli idzie lżej, obróć rolkę w drugą stronę.
- Gdy kierunek się zgadza, ustaw tak samo wszystkie rolki w tym skrzydle. Rolki w różnych pozycjach dociskają skrzydło nierówno i zostawiają przeciąg w jednym rogu.
- Zrób test kartki opisany niżej.
- Na koniec daj kroplę oleju na ruchome elementy okucia, kilka razy otwórz i zamknij okno, a nadmiar zetrzyj.
Skoro i tak otwierasz każde skrzydło, to dobry moment na umycie szyb przed zimą. Jeśli wolisz to zlecić, w Trójmieście myjemy okna robotami ECOVACS Winbot W2 Pro OMNI - szczegóły i ceny znajdziesz na stronie usługi mycia okien w mieszkaniu.
Test kartki
Wsuń zwykłą kartkę papieru między skrzydło a ramę, w miejscu uszczelki, zamknij okno i pociągnij. Przy dobrym docisku kartka wychodzi z wyraźnym oporem, ale się nie drze. Jeśli wysuwa się swobodnie, docisk w tym miejscu jest za słaby. Jeśli nie da się jej wyciągnąć, a klamka chodzi bardzo ciężko, cofnij rolki o jedną pozycję.
Sprawdź kilka punktów na każdym boku, także w narożnikach i po stronie zawiasów. Kartka, która wysuwa się swobodnie w jednym miejscu mimo dobrze ustawionej rolki obok, zwykle wskazuje uszkodzoną uszczelkę. Słaby docisk wzdłuż całej strony zawiasów to sprawa regulacji zawiasów, a nie rolek.
Czego unikać
- Olej na uszczelce. Olej i smar do okuć mają trafić tylko na metal. Wiele uszczelek, na przykład z gumy EPDM, pęcznieje od olejów mineralnych i traci sprężystość. Uszczelki zabezpieczasz środkiem do ich pielęgnacji.
- Pominięte drzwi balkonowe. Mają takie same rolki jak okna, zwykle więcej, bo skrzydło jest wyższe, więc regulujesz je w ten sam sposób.
Kiedy nie przestawiać i kiedy wrócić do ustawień letnich
Okna na gwarancji
W nowych mieszkaniach, choćby na osiedlach w Jasieniu, Kokoszkach czy Chwarznie-Wiczlinie, okna są często jeszcze na gwarancji dewelopera albo montażysty. Sprawdź jej warunki, bo zdarza się, że regulacje ma wykonywać autoryzowany serwis. Nowe okno powinno być szczelne już w ustawieniu fabrycznym, więc przeciąg w pierwszym sezonie to powód do zgłoszenia, a nie do kręcenia rolkami.
Zużyta uszczelka
Twarda, spłaszczona, popękana albo odklejona w narożnikach uszczelka nie uszczelni okna nawet przy najmocniejszym docisku. Jeśli kartka wysuwa się swobodnie mimo rolek ustawionych na zimę, winna jest guma, a nie okucie. W wielu oknach PCV uszczelkę wyjmuje się z rowka i wciska nową o tym samym profilu - jak ją dobrać, opisuje poradnik jak uszczelnić okno na zimę.
Skrzydło ociera, opada albo zawisło
Jeśli skrzydło ociera o ramę, przy zamykaniu trzeba je podnosić, klamka zacina się także latem albo okno otworzyło się jednocześnie uchylnie i rozwiernie, problem leży w zawiasach lub mechanizmie, a nie w docisku. Okno zawieszone w obu pozycjach naraz trzyma się praktycznie tylko na dolnym zawiasie - przytrzymaj skrzydło, nie szarp klamką i wezwij serwis. Luźną, chwiejącą się klamkę możesz za to dokręcić samodzielnie, według poradnika o regulacji klamki w oknie PCV.
Wiosną z powrotem
Gdy w kwietniu lub maju noce zrobią się wyraźnie cieplejsze, obróć rolki do pozycji neutralnej albo letniej. Guma pod stałym, mocnym naciskiem z czasem traci sprężystość i trwale się spłaszcza - fachowo nazywa się to odkształceniem trwałym po ściskaniu. Kilka miesięcy lżejszego docisku wydłuża jej życie. Przy tej okazji umyj uszczelki wodą z odrobiną płynu do naczyń, osusz je i zabezpiecz środkiem do pielęgnacji uszczelek.
Przestawiasz okna? Szyby umyjemy za Ciebie
Roboty ECOVACS Winbot W2 Pro OMNI, 15 zł za okno, minimum 150 zł za wizytę. Dojazd w Gdańsku, Sopocie i Gdyni gratis, faktura VAT.
Zamów mycie okien