Konserwacja okien

Jak przestawić okna na zimę - krok po kroku z testem kartki

Przestawienie okien na zimę to obrócenie mimośrodowych rolek ryglujących na krawędzi skrzydła tak, żeby po zamknięciu skrzydło mocniej dociskało uszczelkę do ramy. Robisz to przy otwartym oknie, zwykle kluczem imbusowym 4 mm albo szczypcami, a efekt sprawdzasz testem kartki. Ma to sens tylko wtedy, gdy uszczelki są jeszcze elastyczne, a skrzydło nie ociera o ramę i nie opada.

Co naprawdę zmienia tryb zimowy

Gdy przekręcasz klamkę do pozycji zamkniętej, listwa okucia przesuwa rolki ryglujące, nazywane też grzybkami albo czopami, za zaczepy przykręcone do ramy. Zaczepy dociągają skrzydło i ściskają uszczelki. Rolka jest osadzona mimośrodowo, czyli jej oś obrotu nie leży na środku, więc obracając ją, decydujesz, jak mocno zaczep dociśnie skrzydło.

Tryb zimowy oznacza po prostu mocniejszy docisk, a przestawianie rolek jesienią i wiosną to właśnie tak zwana regulacja okien zima-lato. Uszczelka jest bardziej ściśnięta, więc przez styk skrzydła z ramą przecieka mniej zimnego powietrza. Różnica między skrajnymi ustawieniami to ułamki milimetra albo pojedyncze milimetry. Najbardziej przydaje się w wysokich blokach wystawionych na wiatr znad zatoki, takich jak falowce na Przymorzu, bo wiatr mocniej wciska powietrze w każdą nieszczelność.

Czego regulacja nie zrobi:

Pamiętaj też o drugiej stronie medalu. Szczelniejsze okno wpuszcza mniej powietrza, a w blokach z wentylacją grawitacyjną, na przykład w wielkiej płycie na Zaspie, powietrze wyciągane kratkami w kuchni i łazience musi skądś napłynąć. Jeśli po regulacji szyby zaczną parować, nie zamykaj nawiewników, tylko sprawdź, co pomaga na zaparowane okna w domu.

Sezonowe przestawianie nie jest obowiązkowe. Jeśli w pozycji neutralnej okno nie przepuszcza powietrza, a test kartki wypada dobrze, możesz zostawić je tak, jak jest.

Jak rozpoznać rolki i ich oznaczenia

Regulacja okien PCV na zimę zaczyna się od rozpoznania rolek. Otwórz skrzydło na oścież i obejrzyj jego krawędź od strony klamki, a potem górę i dół. Rolki ryglujące to wystające z listwy okucia elementy w kształcie walca, grzybka albo owalu. W małym oknie jest ich kilka, w wysokim oknie balkonowym więcej. Po stronie zawiasów docisk ustawia się na zawiasach i rozwórce - to osobna regulacja, opisana w instrukcji okuć.

Producenta okuć zwykle rozpoznasz po nazwie wybitej na elementach okucia: na rozwórce w górnej części skrzydła, na zawiasach albo na zaczepach w ramie. W polskich oknach najczęściej trafisz na Roto, Winkhaus, Siegenia, MACO lub GU. Jeśli masz instrukcję obsługi od producenta okien, zajrzyj do niej przed regulacją, bo opisuje dokładnie Twój model.

Najczęstsze rodzaje rolek

Co oznacza kropka na rolce

Znacznik pokazuje, w którą stronę przesunięty jest mimośród. Najczęściej spotkasz zasadę: znacznik od strony pokoju oznacza docisk mocny (zima), od strony ulicy - słaby (lato), a ustawiony pośrodku - neutralny. Nie każdy producent znakuje rolki tak samo, dlatego kierunek zawsze potwierdzasz oporem klamki i testem kartki, a nie samym schematem z internetu.

Przestawienie okna krok po kroku

Przygotuj klucz imbusowy 4 mm (najwygodniejszy jest w kształcie litery L), szczypce do rolek bez gniazda, ściereczkę, kartkę papieru i olej lub smar do okuć bez kwasów i żywic. Szczęki szczypiec owiń taśmą, żeby nie porysować powłoki rolki.

  1. Otwórz skrzydło rozwiernie i zrób telefonem zdjęcie każdej rolki. W razie wątpliwości wrócisz do ustawienia wyjściowego.
  2. Przetrzyj okucie i uszczelkę wilgotną ściereczką. Piasek utrudnia obracanie rolek, a w mieszkaniach blisko plaży, w Jelitkowie, Brzeźnie czy Orłowie, na okuciach osadza się też sól z morskiego powietrza.
  3. Obróć jedną rolkę w stronę mocniejszego docisku. Wsuń klucz do końca gniazda i kręć spokojnie, bez szarpania. Jeśli rolka stoi, nie dokładaj siły dźwignią, bo wyrobisz gniazdo.
  4. Zamknij okno i porównaj opór klamki. Ma iść wyraźnie ciężej, ale nadal płynnie, jedną ręką. Jeśli idzie lżej, obróć rolkę w drugą stronę.
  5. Gdy kierunek się zgadza, ustaw tak samo wszystkie rolki w tym skrzydle. Rolki w różnych pozycjach dociskają skrzydło nierówno i zostawiają przeciąg w jednym rogu.
  6. Zrób test kartki opisany niżej.
  7. Na koniec daj kroplę oleju na ruchome elementy okucia, kilka razy otwórz i zamknij okno, a nadmiar zetrzyj.

Skoro i tak otwierasz każde skrzydło, to dobry moment na umycie szyb przed zimą. Jeśli wolisz to zlecić, w Trójmieście myjemy okna robotami ECOVACS Winbot W2 Pro OMNI - szczegóły i ceny znajdziesz na stronie usługi mycia okien w mieszkaniu.

Test kartki

Wsuń zwykłą kartkę papieru między skrzydło a ramę, w miejscu uszczelki, zamknij okno i pociągnij. Przy dobrym docisku kartka wychodzi z wyraźnym oporem, ale się nie drze. Jeśli wysuwa się swobodnie, docisk w tym miejscu jest za słaby. Jeśli nie da się jej wyciągnąć, a klamka chodzi bardzo ciężko, cofnij rolki o jedną pozycję.

Sprawdź kilka punktów na każdym boku, także w narożnikach i po stronie zawiasów. Kartka, która wysuwa się swobodnie w jednym miejscu mimo dobrze ustawionej rolki obok, zwykle wskazuje uszkodzoną uszczelkę. Słaby docisk wzdłuż całej strony zawiasów to sprawa regulacji zawiasów, a nie rolek.

Czego unikać

Kiedy nie przestawiać i kiedy wrócić do ustawień letnich

Okna na gwarancji

W nowych mieszkaniach, choćby na osiedlach w Jasieniu, Kokoszkach czy Chwarznie-Wiczlinie, okna są często jeszcze na gwarancji dewelopera albo montażysty. Sprawdź jej warunki, bo zdarza się, że regulacje ma wykonywać autoryzowany serwis. Nowe okno powinno być szczelne już w ustawieniu fabrycznym, więc przeciąg w pierwszym sezonie to powód do zgłoszenia, a nie do kręcenia rolkami.

Zużyta uszczelka

Twarda, spłaszczona, popękana albo odklejona w narożnikach uszczelka nie uszczelni okna nawet przy najmocniejszym docisku. Jeśli kartka wysuwa się swobodnie mimo rolek ustawionych na zimę, winna jest guma, a nie okucie. W wielu oknach PCV uszczelkę wyjmuje się z rowka i wciska nową o tym samym profilu - jak ją dobrać, opisuje poradnik jak uszczelnić okno na zimę.

Skrzydło ociera, opada albo zawisło

Jeśli skrzydło ociera o ramę, przy zamykaniu trzeba je podnosić, klamka zacina się także latem albo okno otworzyło się jednocześnie uchylnie i rozwiernie, problem leży w zawiasach lub mechanizmie, a nie w docisku. Okno zawieszone w obu pozycjach naraz trzyma się praktycznie tylko na dolnym zawiasie - przytrzymaj skrzydło, nie szarp klamką i wezwij serwis. Luźną, chwiejącą się klamkę możesz za to dokręcić samodzielnie, według poradnika o regulacji klamki w oknie PCV.

Wiosną z powrotem

Gdy w kwietniu lub maju noce zrobią się wyraźnie cieplejsze, obróć rolki do pozycji neutralnej albo letniej. Guma pod stałym, mocnym naciskiem z czasem traci sprężystość i trwale się spłaszcza - fachowo nazywa się to odkształceniem trwałym po ściskaniu. Kilka miesięcy lżejszego docisku wydłuża jej życie. Przy tej okazji umyj uszczelki wodą z odrobiną płynu do naczyń, osusz je i zabezpiecz środkiem do pielęgnacji uszczelek.

Przestawiasz okna? Szyby umyjemy za Ciebie

Roboty ECOVACS Winbot W2 Pro OMNI, 15 zł za okno, minimum 150 zł za wizytę. Dojazd w Gdańsku, Sopocie i Gdyni gratis, faktura VAT.

Zamów mycie okien

Najczęstsze pytania

Czy przestawianie okien na zimę jest konieczne?
Nie. To sposób na przeciągi, a nie obowiązkowy przegląd. Jeśli w pozycji neutralnej kartka trzyma się mocno, a przy uszczelce nie czujesz zimnego powiewu, możesz zostawić okno tak, jak jest.
Jak sprawdzić, czy okno jest już ustawione na zimę?
Obejrzyj znaczniki na rolkach i porównaj je z instrukcją okuć, a potem zrób test kartki. Mocny docisk poznasz po wyraźnie większym oporze klamki i po tym, że kartka wychodzi spod skrzydła z trudem.
Czy przestawiając rolki, mogę uszkodzić okno?
Rolki są przeznaczone do regulacji, więc przy właściwym kluczu ryzyko jest małe. Szkodzi kręcenie na siłę, za mały klucz, który wyrabia gniazdo, i zbyt mocny docisk, przy którym klamka chodzi ciężko. Zawiasów i rozwórki bez instrukcji lepiej nie ruszać.
Kiedy wrócić do ustawień letnich?
Wiosną, gdy noce są już wyraźnie cieplejsze - w Trójmieście zwykle w kwietniu lub maju. Lżejszy docisk przez ciepłe miesiące pozwala uszczelce dłużej zachować sprężystość.
Czy okna drewniane i aluminiowe też się przestawia?
Tak, jeśli mają okucia rozwierno-uchylne z regulowanymi rolkami - zasada jest taka sama jak w oknach PCV. Okna dachowe i przesuwne mają własne mechanizmy, opisane w instrukcji producenta.