Nawiewniki w oknach zimą - zamykać czy zostawić otwarte?

Nawiewniki w oknach zimą to temat, o którym spiera się wielu właścicieli mieszkań. Z jednej strony chcemy zatrzymać ciepło i nie wietrzyć poprzez nieszczelności, z drugiej bez wymiany powietrza w mieszkaniu pojawia się wilgoć, pleśń i problem z samopoczuciem. Kluczowa odpowiedź brzmi: nawiewników nie należy całkowicie zamykać, ale można je ograniczyć w mroźne dni.

Do czego służą nawiewniki okienne

Nawiewniki to niewielkie urządzenia montowane w górnej części ramy okna, które kontrolowanie wpuszczają świeże powietrze do pomieszczenia. Ich zadanie to zapewnienie wymiany powietrza przy szczelnych, nowoczesnych oknach.

Stare okna drewniane wymieniały powietrze naturalnie przez setki mikronieszczelności. Nowoczesne okna PCV są tak szczelne, że bez nawiewnika lub kratek wentylacyjnych powietrze nie wymienia się wcale. Efekt? Po kilku dniach wilgotność rośnie, CO2 w pokoju przekracza zalecane normy, a na szybach osiada para wodna.

W Polsce nawiewniki są de facto wymagane przez normy budowlane (WT 2014 i nowsze) w mieszkaniach z wentylacją grawitacyjną. Bez nich kratka wywiewna w kuchni czy łazience nie ma skąd "ciągnąć" powietrza i cała wentylacja przestaje działać.

Higrosterowane vs manualne - różnice

Na rynku dominują dwa typy nawiewników:

Manualne - otwierane i zamykane ręcznie przez użytkownika. Mają suwak lub pokrętło, którym regulujemy przepływ powietrza. Proste, tanie (100-200 zł za sztukę), ale wymagają pamiętania o regulacji.

Higrosterowane - automatycznie otwierają się przy wzroście wilgotności w pomieszczeniu i zamykają przy niskiej wilgotności. Działają na zasadzie pasków poliamidowych, które wydłużają się pod wpływem pary wodnej. Droższe (200-400 zł za sztukę), ale bez obsługi.

W klimacie Trójmiasta, gdzie wilgotność zewnętrzna jest wysoka, higrosterowane nawiewniki sprawdzają się bardzo dobrze. Samoczynnie reagują na gotowanie, suszenie prania czy wzrost osób w pomieszczeniu.

Trzeci, rzadszy typ to nawiewniki ciśnieniowe (AERECO, BROOKVENT) - otwierają się w zależności od różnicy ciśnień wewnątrz i na zewnątrz. Drogie, ale najdokładniej regulują przepływ.

Czy zamykać nawiewniki w mrozie

Powszechny błąd: ludzie zamykają nawiewniki pod koniec października "bo mróz przyjdzie" i otwierają dopiero w marcu. Efekt - całą zimę w mieszkaniu wilgoć, para na szybach, pleśń w narożnikach.

Zalecenie: nie zamykaj nawiewników całkowicie. Wentylacja w mieszkaniu musi działać zawsze, bo bez niej powstaje stałe zawilgocenie.

W mroźne dni (poniżej -10 stopni) można ograniczyć przepływ o połowę. W nawiewnikach manualnych przesuń suwak do pozycji pośredniej. W higrosterowanych urządzenie zrobi to samo, jeśli wilgotność w pokoju spadnie.

Mit o ucieczce ciepła: jeden nawiewnik standardowy wpuszcza około 10-20 m3 powietrza na godzinę. W mieszkaniu 60 m2 z 4 nawiewnikami to wymiana całego powietrza raz na 1,5-2 godziny. Koszt ogrzania tego powietrza to maksymalnie 30-50 zł miesięcznie - znacznie mniej niż koszt wilgoci, pleśni i remontu po niej.

Kondensacja na oknach - czy to wina nawiewnika

Wielu właścicieli obwinia nawiewniki o parowanie szyb. Prawda jest odwrotna - szyby parują, bo wilgoci w mieszkaniu jest ZA DUŻO, a wentylacja nie nadąża z wymianą powietrza.

Przyczyny nadmiernej wilgotności:

• Gotowanie bez włączonego okapu
• Suszenie prania w pomieszczeniach mieszkalnych
• Długie kąpiele bez wywietrzenia łazienki
• Zbyt mała ilość nawiewników (jeden na pokój to minimum)
• Zablokowane kratki wywiewne w kuchni lub łazience
• Szczelne okna bez jakiejkolwiek wentylacji

Jak prawidłowo wietrzyć mimo nawiewników

Nawiewnik to wentylacja ciągła, niskiego natężenia. Nie zastępuje intensywnego wietrzenia, które regularnie powinieneś robić.

Schemat wietrzenia:

Krótkie i intensywne - otwórz okno na oścież na 3-5 minut, 2-3 razy dziennie. W tym czasie wymienia się całe powietrze w pokoju, ale ściany i meble nie zdążą się wyziębić. Po zamknięciu okna temperatura wraca do normy w kilka minut.

Unikaj tzw. mikrouchyłu na długie godziny. To najgorsza metoda - wychładza ramę okna, podokienniki i ścianę wokół ramy, a pomiędzy wymianami powietrza nie ma. Efekt: tracisz ciepło i wciąż masz zawilgocenie.

Łazienka i kuchnia - po gotowaniu i kąpieli koniecznie uchylić okno na 10-15 minut, żeby wypuścić parę wodną. Sam nawiewnik nie poradzi sobie z tak intensywną chwilową wilgotnością.

Konserwacja nawiewników

Nawiewnik ma filtr siatkowy, który zatrzymuje kurz, pyłki i owady. Ten filtr należy czyścić co 6 miesięcy (wiosną i jesienią), bo zapchany filtr blokuje przepływ powietrza i urządzenie przestaje spełniać swoją funkcję.

Demontaż jest prosty - zdejmij osłonę z pomieszczenia (klips lub śrubki), wyjmij filtr, przedmuchaj odkurzaczem lub przemyj pod ciepłą wodą. Niektóre filtry z czasem się rozpadają - zamiennik kosztuje 20-40 zł, zależnie od modelu.

Przy konserwacji nawiewników warto przy okazji wyczyścić okna. W MyjOkna robimy to robotem ECOVACS Winbot W2 Pro OMNI, który czyści zewnętrzne strony szyb bez ryzyka dla Ciebie. Cena od 150 zł za mieszkanie, dojazd po Trójmieście gratis, bez kaucji.